Ta wystawa to podróż w głąb siebie. Laura Pawela jest hanyską, urodzoną i wychowaną w Rybniku pod niedobczycką hałdą. W swojej twórczości wielokrotnie eksplorowała tematy śląskie. Jej Śląsk to jednak coś więcej niż tylko folklor, intrygujący język czy fotogeniczne elementy post-industrialnych struktur ze Szlaku Zabytków Techniki. Hajmat jawi się w pracach artystki jako immanentny element jej tożsamości, wpisany w nią na stałe nie tylko jako pejzaż wspomnień, ale też jako główna siła napędowa twórczości, czarna krew tłoczona przez serce z węgla. 

W pracach „Untitled/Friedrich” czy „And the Sky is blue” artystka estetyzuje poprzemysłowy pejzaż rozpościerający się z hałdy niedobczyckiej, wpisując go w klasykę malarstwa romantycznego, pokazując, że w rozkładzie, popiołach i zniszczeniu nadal można odnaleźć piękno. Wykorzystuje śmieci i materiały z reguły traktowane jako odpady, jak foliowe worki czy taśma malarska i zderza je z czystymi galeryjnymi neonami i lightboxami. W obiektach rzeźbiarskich jak „Serce” czy „Oczy” wykorzystuje węgiel i sadzę jako materię autorefleksji – nie tylko ciekawe tworzywa uzyskujące nowe znaczenia w wyniku sublimacji, ale po prostu część siebie. Serce, oczy, dłoń, to także części ciała, które prowadzą artystkę w jej twórczych poszukiwaniach. 

Wystawę dopełniają prace konceptualne, pokazujące zmagania twórcze, jak alegoryczny „Dym” – dzieło powstałe z odrzuconych, niechcianych rysunków. Praca ukazująca ulotność natchnienia, nakład działań i poszukiwań twórczych konieczny do stworzenia jednego dzieła. I w końcu iluzoryczność sukcesu artystycznego. W „Szkicach do studium…” sam proces dochodzenia do tematu godnego „dzieła” staje się polem autoironicznej refleksji. W „Przyczepach” widzimy metaforyczny bagaż, jaki artystka nosi ze sobą całe życie, podróżując ze swoją twórczością od mieszkania do mieszkania, od pracowni do pracowni, jak z obwoźną wystawą – nigdy nieobejrzaną i nieopisaną. 

W końcu w cyklu prac kolażowych jak „Past Present Continuous” czy „Pejzaż, który nie istnieje” nawiązuje do fascynacji archiwami jako materią świecącą blaskiem odbitym. Z jednej strony wypatrzone przez artystkę obiekty, czasem utrwalone na materiałach archiwalnych, ukazujące pewną historyczną prawdę, są dokumentem o konkretnym czasie i miejscu, z drugiej zaś, poprzez umiejętną modyfikację, połączenie i alterację tworzą nowe, fantastyczne światy. Światy, w degradacji których, w ich upadku, zniszczeniu i deformacji rodzi się nowa harmonia i ład. Być może dystopijny, jednak nadal piękny.   

Tomasz Kolankiewicz

Bio artystki

Polska artystka wizualna, rzeźbiarka, montażystka filmowa i wykładowczyni Łódzkiej Szkoły Filmowej. Urodziła się w 1977 roku w Rybniku na Górnym Śląsku. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych we Wrocławiu (2004). Niedawno (2025) obroniła doktorat z zakresu sztuki w Szkole Filmowej w Łodzi, gdzie prowadzi zajęcia w tematach takich jak sztuka wideo czy filmy found footage. Jest członkinią Polskiej i Europejskiej Akademii Filmowej.

Uczestniczyła w ponad dziewięćdziesięciu wystawach w kraju i na całym świecie. Swoje projekty artystyczne realizowała we Francji (Łazienka, 2005), Argentynie (Niedokończone historie, 2008, 2022), na Śląsku (Untitled/Friedrich, 2008), Finlandii (Musicam Video, 2010-11), Nowym Jorku (Bloodbuzz Ohio, 2011), Teksasie (Pink Horizon/New Spirit, 2014) i nie tylko. Jej prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i państwowych w kraju i za granicą.

Pawela jest laureatką wielu nagród i stypendiów m.in.: 2016 – Nagroda dla najlepszego filmu krótkometrażowego, Ningbo Art Museum (China), 2013 – Nagroda artystyczna Marszałka Województwa Śląskiego za osiągnięcia w dziedzinie „sztuki wizualne“, 2009, 2011 – Visegrad Fund Grants. W 2022 roku była nominowana do Polskich Nagród Filmowych Orły w kategorii „Najlepszy montaż” za film „Ucieczka na Srebrny Glob”. Zrealizowany z Kubą Mikurdą i Marcinem Lenarczykiem film  Solaris Mon Amour otrzymał główną nagrodę w konkursie “Najlepszy film krótkometrażowy” na UnArchive Film Festiwal w Rzymie (2024). Wielokrotna laureatka stypendium Ministra Kultury, członkini jury kilku festiwali filmowych i ekspertka Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (2025)

Ostatnio w swojej praktyce koncentruje się na twórczym wykorzystaniu archiwalnych materiałów filmowych, zgłębiając nowatorskie techniki. Eksplorowała różne formaty, począwszy od wielokanałowych projekcji wideo, wideo-esejów, dokumentów internetowych, po krótkie formy narracyjne i zwiastuny filmowe. Była montażystką filmową „Solaris Mon Amour” i reżyserką „New Spirit” – seansu internetowego, którego premiera odbyła się w Wenecji w 2023 roku.

Eksperymentalny film “Solaris Mon Amour” (Mikurda/Pawela/Lenarczyk) był prezentowany podczas 14th Shanghai Biennale: “Cosmos Cinema” oraz w National Museum of Modern and Contemporary Art w Seulu, Korea.

Pawela obecnie pracuje nad swoim pierwszym autorskim filmem eksperymentalnym, bazującym na materiałach archiwalnych WFO (Wytwórnia Filmów Oświatowych w Łodzi).