Łukasz Biederman – fotograf urodzony na pograniczu Karkonoszy i Gór Izerskich, mieszka i pracuje we Wrocławiu. W fotografii koncentruje się na relacji pomiędzy przestrzenią miejską a krajobrazem naturalnym, często podejmując temat pamięci, atmosfery oraz onirycznej narracji codzienności.

Laureat sekcji Show Off Miesiąca Fotografii w Krakowie, gdzie prezentował indywidualną wystawę The City Sleeps kuratorowaną przez Jacka Porembę (2010). W Polsce autor również prezentował projekt 21 Pokoi; w ramach Opolskiego Festiwalu Fotografii (2011) oraz w krakowskiej Galerii Pauza (2012).
Na przestrzeni lat jego fotografie były również częścią licznych wystaw zbiorowych oraz drukowanych publikacji.

Za granicą pokazywał m.in. indywidualną wystawę Poland and The City Sleeps w Galerii Carte Blanche w San Francisco (2012). Jego prace pojawiały się także w zagranicznych ekspozycjach zbiorowych, m.in. Good Times. New Photography from Poland podczas China Pingyao International Photography Festival (2011) czy So Show Me w The Printspace Gallery w Londynie (2010).

Tekst kuratorski

Wieczorem, gdy dzienna krzątanina wreszcie cichnie, większość z nas ucieka od świata w sen.
Łukasz Biederman wybiera inną drogę — wyrusza w podróż.

Jego nocne wyprawy po polskich przedmieściach stają się swoistym rytuałem kontemplacji. Aparat
fotograficzny staje się towarzyszem, samochód — cichym schronieniem, a droga — przestrzenią, w
której można zwolnić i dostrzec to, co za dnia ginie w hałasie codzienności.

W tych fotografiach splatają się różne warstwy czasu. Obok siebie istnieją współczesne fragmenty
miasta i ślady odchodzącej rzeczywistości, nowe obiekty i stare stacje benzynowe, bezosobowe
reklamy i domy z charakterem, pamiętające minione dekady. Są tu także liryczne, niemal bezgłośne
pejzaże — puste pola, pobocza, sylwetki drzew w chłodnym nocnym świetle. Dają nam chwilę
wytchnienia, przestrzeń na oddech i ciszę, na łzy i uśmiech.

Niektóre kadry brzmią jak ciche pożegnania — z miejscami, detalami i atmosferą, które powoli
rozpływają się w czasie. Zachowują kruchy obraz Polski, wciąż rozpoznawalnej, lecz już
umykającej, niczym odbicie w ciemnej szybie samochodu.

Projekt nie ogranicza się jednak do nostalgii. Obejmuje także dzień dzisiejszy — zmienny, pełen
sprzeczności, czasem niepokojący, a czasem zaskakująco piękny. To nie archiwum przeszłości, lecz
żywa obserwacja świata, który niepostrzeżenie przeobraża się na naszych oczach i rezonuje z
naszymi emocjami.

Siła tych prac tkwi w delikatności spojrzenia. Biederman nie buduje dramatu i nie narzuca
interpretacji. Dzieli się raczej stanem ducha: poczuciem nocnego wyciszenia, lekkiej melancholii,
cichego wewnętrznego dialogu z przestrzenią. Jego uważność na detale — na światło latarni,
przypadkowy szyld, samotną drogę, odległy horyzont — tworzy atmosferę, w której dokumentalne
i poetyckie splatają się w jedno.

To podróż jednocześnie w przestrzeni i w czasie. Polskie przedmieścia nabierają uniwersalnego
brzmienia — mogłyby znajdować się gdziekolwiek, gdzie człowiek próbuje choć na chwilę uciec
od przyspieszającego świata. Tu nie cel jest najważniejszy, lecz sama droga, możliwość „zagubienia
się” i spojrzenia na to, co znane, na nowo.

Każda taka trasa jest jak kolejny kilometr znikający w mroku — niepozorny, a bezcenny. Z tych
kilometrów układa się osobista, cicha opowieść — Ballad of the Lost Mile: ballada o drodze bez
końca, o świecie zmieniającym się szybciej niż my, i o chwilach, które wciąż jeszcze potrafimy
zatrzymać wzrokiem.

Fotografie Łukasza Biedermana stają się zaproszeniem do tej drogi — do własnego, zagubionego,
lecz tak potrzebnego nam kilometra ciszy.

dr Katerina Kouzmitcheva

Sida a właściwie Daria Simon jest artystką czerpiącą inspiracje z niecodziennego zestawu doświadczeń.
Z wykształcenia polonistka, z pasji graficzka. W swojej twórczości łączy wrażliwość literackiego słowa z siłą graficznej formy. To właśnie na styku tekstu i komercyjnego przekazu odkryła potężną moc wizualnego komunikatu, co po latach pracy jako nauczycielka, a później copywriter ostatecznie pchnęło ją do podjęcia studiów podyplomowych z grafiki na Akademii WIT w Warszawie. To właśnie plakat stał się jej ulubionym medium, które Daria Simon uważa za współczesne narzędzie do wyrażania opinii o świecie oraz miejsce do podejmowania dialogu z rzeczywistością. Rolą współczesnego plakatu jest zadawanie pytań i komentowanie spraw społecznych. To także sposób na wyrażanie osobistych refleksji na temat sztuki i literatury.

Z pochodzenia rybniczanka, która na co dzień udowadnia, że nigdy nie jest za późno na zmianę pasji. Jej twórcza droga jest równie kolorowa, jak jej plakaty, a wystawa to podsumowaniem interdyscyplinarnej drogi: od tekstu do sztuki.

Jej plakaty brały udział w wystawach plenerowych na PASTE UP WARSAW na Bulwarach Wiślanych w Warszawie w 2024 i 2025, a także w Bośni Hercegowinie oraz na wystawie plenerowej w Tarnowie otwierającej 22 edycję Festiwalu Sztuki ArtFest w listopadzie 2025 roku.

Ekspozycja pn. „W gabinecie krzywych luster” to opowieść o świecie odbitym, przełamanym i komentowanym z wrażliwością kogoś, kto równie dobrze czuje słowo, jak i graficzną formę. Artystka traktuje plakat jak narzędzie do stawiania ważnych pytań.

Rybnik to miejsce na mapie, w którym przecinają się ścieżki życiowe i zawodowe artystów. Wystawa jest powrotem do miejsca, w którym kiedyś zaczęła się ich droga.

Ekspozycja prowadzi nas przez codzienne praktyki artystyczne – narzędzia, materiały i gesty, które łączy wspólna cecha: nieustanne patrzenie w dal przy jednoczesnym poczuciu bycia „stąd”. 

To spotkanie ma odsłaniać coś więcej niż tylko różnorodność form i technik. Jest próbą opowiedzenia jak poprzez swoją sztukę artyści świadomie konstruują przestrzeń dialogu z rzeczywistością – jak próbują zrozumieć, nazwać lub przekształcić to, co nas otacza. 

Jaką relację możemy dziś odnaleźć między materią a dotykiem? Czy uważne obserwowanie świata, odwaga zadawania pytań i powrót do manualnych praktyk twórczych pozwalają nam lepiej go zrozumieć?

„Punkt zbiegu” to także swoisty list miłosny do miasta, z którego pochodzą twórcy: artyści, architekci, projektanci, malarze… Pomimo różnic w obranych kierunkach zamieszkania i strategiach artystycznych, czują, że chcą „tutaj” wracać, by dzielić się materialnością własnych talentów.

Kuratorka wystawy: Weronika Hluchnik
Kuratorka wspierająca: Maria Budny Malczewska
Tekst główny wystawy: Nina Giba, Weronika Hluchnik
Projekt aranżacji wystawy: Aleksandra Rzerzycha-Polok
Projekt graficzny mapy: Zuzanna Murzyn
Tłumaczenie: Joanna Pawlas
Produkcja: TKBUD Sp. zo.o, Galeria Sztuki Rzeczna, E-graficy.pl

W wystawie udział biorą 
Maria Budny Malczewska
Weronika Hluchnik
Dominika Mazur
Zuzanna Murzyn
Joanna Pawlas
Tomasz Polok
Przemysław Słowik

DOSTĘPNOŚĆ

Słuch:

– zobacz film o wystawie w polskim języku migowym;
– weź udział w wernisażu wystawy z PJM, 19 grudnia 2025 r. o godz. 18:00;
– weź udział w oprowadzaniach tłumaczonych na PJM w dniach: 
31 stycznia, godz. 17:00 Live drawing w wykonaniu Tomasza Poloka w przestrzeni wystawy.
28 luty, godz. 16:00 Oprowadzanie autorsko-kuratorskie Weroniki Hluchnik i Marii Budny-Malczewskiej po wystawie.
– wypożycz bezpłatnie w kasie słuchawki wygłuszające dla dzieci i dorosłych.

Wzrok:

Inne:
– możesz skorzystać z asysty w dojściu do Galerii z przystanków w centrum miasta;
– możesz wejść do Galerii z psem – przyjacielem, nie tylko z przewodnikiem czy asystującym;
– sprawdź dostępność naszego budynku w deklaracji dostępności.

Co widać na niebie, co w trawie? A co w galerii sztuki? Jak kolory wpływają na siebie? Czym różni się kreska od linii? Czy sztukę można tworzyć tylko na kartce papieru? Kto tworzy wystawy? I czego możemy doświadczyć w tak zwanym „białym sześcianie” galerii? 

W czasie 8-miesięcznego cyklu wydarzeń w Galerii Sztuki Rzeczna spotykaliśmy się z grupami dzieci z Przedszkola nr 13 im. Marii Kownackiej w Rybniku. Co dwa tygodnie, zapraszaliśmy je wraz z opiekunkami do udziału w twórczych warsztatach. Kolejne spotkania były okazją do poznawania różnorodnych technik plastycznych, ale przede wszystkim – oswajania się z przestrzenią galerii sztuki. Dla wielu przedszkolaków były to pierwsze wizyty w tym miejscu.

To, co istotne w całym przedsięwzięciu to ośmielanie dzieci do uruchamiania wyobraźni i swobodnej ekspresji, ale także zaproszenie do postawy uważnej i wrażliwej na otaczającą nas rzeczywistość. 

Rysowaliśmy, konstruowaliśmy, odbijaliśmy, wycinaliśmy i kleiliśmy. Było miejsce na eksperymenty, brudne ręce i tworzenie bez osiągania “efektu ładności”. Oglądaliśmy aktualne wystawy, przyglądaliśmy się detalom architektury galerii, poznawaliśmy artystki i artystów oraz różnorodne techniki pracy twórczej. Zastanawialiśmy się nad tym, czy w sztuce można podziwiać tylko namalowane na płótnie krajobrazy czy również zestawione ze sobą śmieci i przedmioty znalezione. 

Nasze oczy – i nie tylko! – były bardzo uważne! I teraz puszczamy oko dalej – do rodziców, bliskich, rodzeństwa i przechodniów, którzy mogą oglądać w witrynach Galerii Sztuki Rzeczna podsumowanie naszych działań. Ilustracja Bogny Brewczyk nawiązuje do estetyki witrażu i łączy tematy poruszane na zajęciach oraz prace dzieci. W kolażowej formie pozwala zaistnieć rozmaitym realizacjom, które pojawiły się podczas naszych warsztatów. Jest przy tym dziełem samym w sobie – imponującym skalą i wchodzącym w relację z przestrzenią publiczną Rybnika. Niech zachęca do praktykowania sztuki uważności każdą i każdego z nas. 

Uczestnicy i uczestniczki warsztatów: dzieci z Przedszkola nr 13 im. Marii Kownackiej w Rybniku wraz z opiekunkami

Zespół realizujący warsztaty: Tu Czytamy (Magdalena Biedrończyk i Aga Blazy), Bogna Brewczyk, Magdalena Kreis 

Osoby realizujące lekcje tematyczne: dr Katarzyna Fober, Marcin Giba, dr Michał Łuczak

Ilustracja w witrynie okna Galerii: Bogna Brewczyk
Współpraca kuratorska: Magdalena Kreis

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Wystawa powstała jako rezultat otwartego naboru prac, którego celem było świadome oddanie przestrzeni osobom doświadczającym różnego rodzaju barier oraz sojusznikom działającym na rzecz dostępności. Galeria Sztuki Rzeczna potraktowała ten gest jako formę praktykowania uważności – próbę zbudowania sytuacji, w której głos i obecność twórców oraz twórczyń ze szczególnymi potrzebami stają się centralnym punktem spotkania z publicznością. Wybrane prace nie tworzą jednolitej narracji, lecz sięgają do różnorodnych doświadczeń cielesnych, emocjonalnych i społecznych, pokazując, że wrażliwość jest nie tylko perspektywą, lecz także formą wiedzy o świecie.

Każda z realizacji proponuje inne rozumienie relacji między ciałem a otoczeniem. Wiktor Drozyński bada moment przejścia między dźwiękiem a ciszą, traktując codzienny gest zdejmowania aparatów słuchowych jako symbol zmiany stanu obecności. Projekt „Sztuka dotyku”, tworzony przez Dominika Gocyłę i Izabelę Jasińską, podkreśla wagę współdziałania i zmysłowego poznawania świata, ujawniając artystyczny potencjał, który może rozwijać się mimo – a czasem poprzez – ograniczenia. Mateusz Kowalczyk odsłania z kolei neuroatypowe sposoby bycia, budując przestrzeń ukojenia, w której zmysły i emocje odzyskują równowagę po codziennych napięciach. Anka Rynarzewska kieruje uwagę na język ciała i jego sygnały – te, które często pozostają wypierane przez społeczne role i oczekiwania. Jej makatka staje się opowieścią o odzyskiwaniu siebie poprzez uważność na drobne gesty, rytuały i emocje. Sylwia Jakubowska-Szycik rozwija natomiast wieloletni projekt „Dom schron”, w którym tworzy metaforyczną przestrzeń ochrony, pozwalającą na jednoczesne wycofanie i obecność, kruchość i siłę.

Wspólnie prace te tworzą mapę doświadczeń, w której sztuka staje się formą troski – o siebie, o drugą osobę, o wspólnotę. Wystawa proponuje nie tylko oglądanie, ale i współodczuwanie: zaprasza do wejścia w rytmy innych ciał, do zatrzymania się przy ich opowieściach, do uznania, że różnorodność sposobów percepcji i komunikacji wzbogaca naszą wspólną przestrzeń. To afirmacja uważności jako postawy twórczej i społecznej.

Kuratorka wystawy: Joanna Rzepka – artystka wizualna, kuratorka i edukatorka działająca na polskiej scenie sztuki od ponad dwóch dekad. Współtwórczyni Galerii Szarej (2002–2024), absolwentka UAP, ITF w Opavie i studiów podyplomowych SWPS z zakresu neuroróżnorodności. Łączy praktykę artystyczną i kuratorską z pracą na rzecz inkluzywnej kultury.

Wystawa odbywa się w ramach zadania „Galeria Sztuki Rzeczna – przestrzeń wspólna” realizowanego z przedsięwzięcia grantowego „Projektowanie Uniwersalne Kultury – dostępność w instytucjach kultury” dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej.

DOSTĘPNOŚĆ

Słuch:
– zobacz film o wystawie w polskim języku migowym;
– weź udział w wernisażu wystawy z PJM, 12 grudnia 2025 r. o godz. 18:00;
– weź udział w oprowadzaniach tłumaczonych na PJM w dniach: 
20 stycznia 2026 o godz. 18:00 oprowadza Mateusz Kowalczyk;
31 stycznia 2026 o godz. 16:00 oprowadzają kuratorka Joanna Rzepka oraz Wiktor Drożyński;
21 lutego 2026 o godz. 12:00 oprowadzają Dominik Gocyła, Iza Jasińska oraz Sylwia Jakubowska-Szycik;
28 lutego 2026 o godz. 14:00 oprowadza Anka Rynarzewska.
– wypożycz bezpłatnie w kasie słuchawki wygłuszające dla dzieci i dorosłych.

Wzrok:

Inne:

– przeczytaj przewodnik po wystawie w tekście łatwym do czytania i rozumienia (ETR), dostępny cyfrowo;
– możesz skorzystać z asysty w dojściu do Galerii z przystanków w centrum miasta;
– możesz wejść do Galerii z psem – przyjacielem, nie tylko z przewodnikiem czy asystującym;
– sprawdź dostępność naszego budynku w deklaracji dostępności.

Henryk Sawka znakomity polski rysownik i satyryk. Debiutował w tygodniku „itd.”, rysował we Wprost, Polityce, obecnie współpracuje z Newsweekiem. Laureat najbardziej prestiżowych nagród: „Złotej Szpilki” i „Złotego Medalu Satyrykonu”. W 2020 roku ustanowił Rekord Polski w rysowaniu rysunków na czas, wykonując ich 61 w godzinę. Laureat pierwszej edycji Nagrody Artystycznej i Ambasador Szczecina. Od 2024 roku Mistrz Mowy Polskiej.

Wnikliwy obserwator sceny politycznej i obyczajów Polaków. Przywiązuje dużą wagę do tekstu twierdząc, że rysunek bywa pre-tekstem do dymka. Rysując korzysta z technik tradycyjnych oraz nowoczesnych narzędzi multimedialnych.

Miłośnik tenisa i jeździectwa – Mistrz Polski Artystów w Ujeżdżeniu. Wielokrotny juror przeglądów kabaretowych i konkursów satyrycznych. Założyciel zespołu „Sawka Klezmer Band”. Autor tekstów satyrycznych i parodii, felietonów radiowych „Panie Sawka weź Pan to narysuj”, filmów rysunkowych „Po szkle… malowane”, „#paniesawka”, „Blok rysunkowy”, „Tydzień z głowy” czy „Cooltura w czasie zarazy”. Komentator „Szkła kontaktowego” w TVN24. Fan: koni huculskich oraz westernowych rasy Quarter Horse; Woody`ego Allena i Quentina Tarantino.

Jego oryginalne prace można zobaczyć w autorskiej galerii w Szczecinie, na stronie sawka.pl, „Szkle kontaktowym” w TVN24, programie „Tydzień z głowy” na polsatboxgo.pl oraz oczywiście na łamach Newsweeka.