Co widać na niebie, co w trawie? A co w galerii sztuki? Jak kolory wpływają na siebie? Czym różni się kreska od linii? Czy sztukę można tworzyć tylko na kartce papieru? Kto tworzy wystawy? I czego możemy doświadczyć w tak zwanym „białym sześcianie” galerii? 

W czasie 8-miesięcznego cyklu wydarzeń w Galerii Sztuki Rzeczna spotykaliśmy się z grupami dzieci z Przedszkola nr 13 im. Marii Kownackiej w Rybniku. Co dwa tygodnie, zapraszaliśmy je wraz z opiekunkami do udziału w twórczych warsztatach. Kolejne spotkania były okazją do poznawania różnorodnych technik plastycznych, ale przede wszystkim – oswajania się z przestrzenią galerii sztuki. Dla wielu przedszkolaków były to pierwsze wizyty w tym miejscu.

To, co istotne w całym przedsięwzięciu to ośmielanie dzieci do uruchamiania wyobraźni i swobodnej ekspresji, ale także zaproszenie do postawy uważnej i wrażliwej na otaczającą nas rzeczywistość. 

Rysowaliśmy, konstruowaliśmy, odbijaliśmy, wycinaliśmy i kleiliśmy. Było miejsce na eksperymenty, brudne ręce i tworzenie bez osiągania “efektu ładności”. Oglądaliśmy aktualne wystawy, przyglądaliśmy się detalom architektury galerii, poznawaliśmy artystki i artystów oraz różnorodne techniki pracy twórczej. Zastanawialiśmy się nad tym, czy w sztuce można podziwiać tylko namalowane na płótnie krajobrazy czy również zestawione ze sobą śmieci i przedmioty znalezione. 

Nasze oczy – i nie tylko! – były bardzo uważne! I teraz puszczamy oko dalej – do rodziców, bliskich, rodzeństwa i przechodniów, którzy mogą oglądać w witrynach Galerii Sztuki Rzeczna podsumowanie naszych działań. Ilustracja Bogny Brewczyk nawiązuje do estetyki witrażu i łączy tematy poruszane na zajęciach oraz prace dzieci. W kolażowej formie pozwala zaistnieć rozmaitym realizacjom, które pojawiły się podczas naszych warsztatów. Jest przy tym dziełem samym w sobie – imponującym skalą i wchodzącym w relację z przestrzenią publiczną Rybnika. Niech zachęca do praktykowania sztuki uważności każdą i każdego z nas. 

Uczestnicy i uczestniczki warsztatów: dzieci z Przedszkola nr 13 im. Marii Kownackiej w Rybniku wraz z opiekunkami

Zespół realizujący warsztaty: Tu Czytamy (Magdalena Biedrończyk i Aga Blazy), Bogna Brewczyk, Magdalena Kreis 

Osoby realizujące lekcje tematyczne: dr Katarzyna Fober, Marcin Giba, dr Michał Łuczak

Ilustracja w witrynie okna Galerii: Bogna Brewczyk
Współpraca kuratorska: Magdalena Kreis

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Wystawa powstała jako rezultat otwartego naboru prac, którego celem było świadome oddanie przestrzeni osobom doświadczającym różnego rodzaju barier oraz sojusznikom działającym na rzecz dostępności. Galeria Sztuki Rzeczna potraktowała ten gest jako formę praktykowania uważności – próbę zbudowania sytuacji, w której głos i obecność twórców oraz twórczyń ze szczególnymi potrzebami stają się centralnym punktem spotkania z publicznością. Wybrane prace nie tworzą jednolitej narracji, lecz sięgają do różnorodnych doświadczeń cielesnych, emocjonalnych i społecznych, pokazując, że wrażliwość jest nie tylko perspektywą, lecz także formą wiedzy o świecie.

Każda z realizacji proponuje inne rozumienie relacji między ciałem a otoczeniem. Wiktor Drozyński bada moment przejścia między dźwiękiem a ciszą, traktując codzienny gest zdejmowania aparatów słuchowych jako symbol zmiany stanu obecności. Projekt „Sztuka dotyku”, tworzony przez Dominika Gocyłę i Izabelę Jasińską, podkreśla wagę współdziałania i zmysłowego poznawania świata, ujawniając artystyczny potencjał, który może rozwijać się mimo – a czasem poprzez – ograniczenia. Mateusz Kowalczyk odsłania z kolei neuroatypowe sposoby bycia, budując przestrzeń ukojenia, w której zmysły i emocje odzyskują równowagę po codziennych napięciach. Anka Rynarzewska kieruje uwagę na język ciała i jego sygnały – te, które często pozostają wypierane przez społeczne role i oczekiwania. Jej makatka staje się opowieścią o odzyskiwaniu siebie poprzez uważność na drobne gesty, rytuały i emocje. Sylwia Jakubowska-Szycik rozwija natomiast wieloletni projekt „Dom schron”, w którym tworzy metaforyczną przestrzeń ochrony, pozwalającą na jednoczesne wycofanie i obecność, kruchość i siłę.

Wspólnie prace te tworzą mapę doświadczeń, w której sztuka staje się formą troski – o siebie, o drugą osobę, o wspólnotę. Wystawa proponuje nie tylko oglądanie, ale i współodczuwanie: zaprasza do wejścia w rytmy innych ciał, do zatrzymania się przy ich opowieściach, do uznania, że różnorodność sposobów percepcji i komunikacji wzbogaca naszą wspólną przestrzeń. To afirmacja uważności jako postawy twórczej i społecznej.

Kuratorka wystawy: Joanna Rzepka – artystka wizualna, kuratorka i edukatorka działająca na polskiej scenie sztuki od ponad dwóch dekad. Współtwórczyni Galerii Szarej (2002–2024), absolwentka UAP, ITF w Opavie i studiów podyplomowych SWPS z zakresu neuroróżnorodności. Łączy praktykę artystyczną i kuratorską z pracą na rzecz inkluzywnej kultury.

Wystawa odbywa się w ramach zadania „Galeria Sztuki Rzeczna – przestrzeń wspólna” realizowanego z przedsięwzięcia grantowego „Projektowanie Uniwersalne Kultury – dostępność w instytucjach kultury” dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej.

DOSTĘPNOŚĆ

Słuch:
– zobacz film o wystawie w polskim języku migowym;
– weź udział w wernisażu wystawy z PJM, 12 grudnia 2025 r. o godz. 18:00;
– weź udział w oprowadzaniach tłumaczonych na PJM w dniach: 
20 stycznia 2026 o godz. 18:00 oprowadza Mateusz Kowalczyk;
31 stycznia 2026 o godz. 16:00 oprowadzają kuratorka Joanna Rzepka oraz Wiktor Drożyński;
21 lutego 2026 o godz. 12:00 oprowadzają Dominik Gocyła, Iza Jasińska oraz Sylwia Jakubowska-Szycik;
28 lutego 2026 o godz. 14:00 oprowadza Anka Rynarzewska.
– wypożycz bezpłatnie w kasie słuchawki wygłuszające dla dzieci i dorosłych.

Wzrok:

Inne:

– przeczytaj przewodnik po wystawie w tekście łatwym do czytania i rozumienia (ETR), dostępny cyfrowo;
– możesz skorzystać z asysty w dojściu do Galerii z przystanków w centrum miasta;
– możesz wejść do Galerii z psem – przyjacielem, nie tylko z przewodnikiem czy asystującym;
– sprawdź dostępność naszego budynku w deklaracji dostępności.

Henryk Sawka znakomity polski rysownik i satyryk. Debiutował w tygodniku „itd.”, rysował we Wprost, Polityce, obecnie współpracuje z Newsweekiem. Laureat najbardziej prestiżowych nagród: „Złotej Szpilki” i „Złotego Medalu Satyrykonu”. W 2020 roku ustanowił Rekord Polski w rysowaniu rysunków na czas, wykonując ich 61 w godzinę. Laureat pierwszej edycji Nagrody Artystycznej i Ambasador Szczecina. Od 2024 roku Mistrz Mowy Polskiej.

Wnikliwy obserwator sceny politycznej i obyczajów Polaków. Przywiązuje dużą wagę do tekstu twierdząc, że rysunek bywa pre-tekstem do dymka. Rysując korzysta z technik tradycyjnych oraz nowoczesnych narzędzi multimedialnych.

Miłośnik tenisa i jeździectwa – Mistrz Polski Artystów w Ujeżdżeniu. Wielokrotny juror przeglądów kabaretowych i konkursów satyrycznych. Założyciel zespołu „Sawka Klezmer Band”. Autor tekstów satyrycznych i parodii, felietonów radiowych „Panie Sawka weź Pan to narysuj”, filmów rysunkowych „Po szkle… malowane”, „#paniesawka”, „Blok rysunkowy”, „Tydzień z głowy” czy „Cooltura w czasie zarazy”. Komentator „Szkła kontaktowego” w TVN24. Fan: koni huculskich oraz westernowych rasy Quarter Horse; Woody`ego Allena i Quentina Tarantino.

Jego oryginalne prace można zobaczyć w autorskiej galerii w Szczecinie, na stronie sawka.pl, „Szkle kontaktowym” w TVN24, programie „Tydzień z głowy” na polsatboxgo.pl oraz oczywiście na łamach Newsweeka.

Seria „Wszystko w naszych rękach” powstała z myślą o stworzeniu autorskiego kalendarza na rok 2023, łączącego w sobie moje dwie pasje: fotografię i zwierzęta.

Jest to zbiór trzynastu fotografii przedstawiających zwierzęta różnego gatunku, pokazanych w towarzystwie ludzkich dłoni. Bohaterami zdjęć są zwierzęta, zamieszkujące mój dom podczas walki o ich zdrowie i życie, oraz te oczekujące na adopcje, nad którymi sprawowałam opiekę w tak zwanym „domu tymczasowym”.

Ludzkie dłonie należą do osób odwiedzających mnie w owym czasie, które niejednokrotnie pomagając, wspierały moje działania.

Każda sesja zdjęciowa trwała możliwe krótko, a wybrane zwierzątko znało wcześniej ludzki dotyk, gdyż wymagała tego opieka (karmienie, podawanie leków). Żadne nie ucierpiało podczas robienia zdjęć, a w przypadku zniecierpliwienia któregoś z nich, sesja była zakańczana. Zwierzęta uwiecznione na fotografiach, to tylko mała część stworzeń, które ratowałam w 2021 i 2022 roku. Wybór zwierzaków często wiązał się z ich stanem zdrowia, poziomem oswojenia czy reakcją na stres. Jeżeli któryś z moich podopiecznych był bardziej lękliwy, nie brał udziału w sesjach zdjęciowych. Żadne ze zwierząt nie było ratowane bez konsultacji z ekspertami w dziedzinie weterynarii, ośrodkami dla zwierząt czy specjalistami w danym gatunku. Wyleczone zwierzaki, wróciły na wolność lub zostały adoptowane. Większość z nich to podopieczni różnych fundacji.

Dziękuję za „pomocną dłoń” moim wspaniałym modelom:

Katarzyna Fober, Klaudia Madzia, Patrycja Sobaniak, Bartłomiej Blicharski, Jerzy Fober, Antoni Sławiński.

Małgorzata Fober urodzona w 1985r. w Cieszynie. Absolwentka Liceum Plastycznego im. Antoniego Kenara w Zakopanem, dyplom ze specjalizacji Snycerstwo uzyskała w 2005 r. Studia wyższe na kierunku Rzeźba i Działania Przestrzenne ukończyła z tytułem magistra w 2012 r. na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, realizując rzeźbę dyplomową pod kierunkiem prof. Kazimierza Raby zatytułowaną „Kazanie do ludzi”, która była prezentowana na wystawie „Najlepszych dyplomów wyższych szkół artystycznych” w galerii „Arsenał” ASP Gdańsk 2012”.

Podczas studiów uczęszczała na zajęcia dodatkowe z wybranych przedmiotów: Fotografii oraz Reklamy Wizualnej. W 2016 r. rozpoczęła studia doktoranckie w zakresie Sztuk Pięknych realizowane na Wydziale Sztuk i Nauk o Edukacji UŚ w Cieszynie, rozwijała swój warsztat w Pracowni Fotografii, odbywając jednocześnie praktyki dydaktyczne w zakresie fotografii podczas prowadzenia zajęć ze studentami.

Nagradzana zarówno w krajowych jak i międzynarodowych konkursach fotograficznych. W 2024 roku została okrzyknięta odkryciem roku w prestiżowym, międzynarodowym konkursie fotograficznym “International Photography Awards” wygrywając go i otrzymując tytuł “2024 IPA Discovery of the Year” najważniejszy na świecie tytuł fotograficzny. W tym samym roku została także ogłoszona Fotografem Roku Natury otrzymując tytuł IPA 2024, „Nature Photographer of the Year”. Uczestniczyła w wielu wystawach zbiorowych oraz indywidualnych, a jej fotografie doczekały się licznych publikacji.

Wystawę będzie można oglądać do 2 listopada 2025 roku w holu Galerii.

Galeria Sztuki Rzeczna jest dostępna architektonicznie i przyjazna czworonogom.

Wystawa niebiletowana w holu Galerii.

Artysta jest absolwentem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w trakcie studiów zdobywał doświadczenie również na Universidad de Castilla – La Mancha w Hiszpanii. Jego obrazy to osobista, nastrojowa opowieść o przestrzeni, świetle i emocjach. Obecnie mieszka w Brennej gdzie prowadzi pensjonat połączony z Galerią. Więcej informacji o autorze na jego profilu na Instagramie @patrykchwastek

Wystawę będzie można oglądać do 30 września 2025 roku w holu Galerii.

Galeria Sztuki Rzeczna jest dostępna architektonicznie i przyjazna czworonogom.

Wystawa niebiletowana w holu Galerii.

Od 2022 roku autor zajmuje się głównie malarstwem olejnym, w którym stara się przedstawiać rzeczywistość w różnych formach. Maluje szeroko rozumianą fantastykę, pejzaże i motywy marynistyczne. Nie ogranicza swoich zainteresowań do jednego nurtu. Autor interesuje się surrealizmem i impresjonizmem oraz otaczającym go światem, z którego czerpie większość inspiracji.

Chciałbym, żeby każdy obserwujący moje prace odnalazł w nich coś ciekawego dla siebie. Oderwał się od zwykłej, szarej rzeczywistości i znalazł się w innej – jakby oglądał świetny film lub słuchał ulubionej muzyki. Chociaż kolory i tematy niektórych moich prac wydają się mroczne, często dodaję trochę światła nadziei. Postaci na moich obrazach mogą wydawać się złe, makabryczne, ale nie do końca tak jest. Wszakże coś, co na pierwszy rzut oka wydaje się odpychające, złe czy dziwne, może okazać się czymś zupełnie innym.

Większość wybranych na wystawę prac należy do dwóch autorskich cyklów: „Z Pogranicza Rzeczywistości i Snów” oraz „Wizji”. Postanowiłem nie mieszać ich z obrazami o innej tematyce, żeby, jak bardzo to możliwe, zachować spójność.

Autor wziął udział w kilku zbiorowych wystawach oraz w ekspozycji on-line organizowanej przez BBA Galery w Berlinie w okresie 27.05 – 09.07.2024 r. Jest oficjalnym członkiem Macabre Gallery i Dark Art Movement. Jedna z jego prac została zakwalifikowana do European Artist Award 2024 Florence.

Wyróżnienia:

Ekspozycję będzie można oglądać do 31 sierpnia 2025 roku w holu Galerii Sztuki Rzeczna.

Galeria Sztuki Rzeczna jest dostępna architektonicznie i przyjazna czworonogom.

Wystawa niebiletowana w holu Galerii.